Danimarka’dan ABD’ye “Grönland” Resti: Talimat Beklemeden Karşılık Verilecek

1952 Tarihli Gizli Karar Gün Yüzüne Çıktı

ABD Başkanı Donald Trump’ın stratejik öneme sahip Grönland adasına yönelik “ulusal güvenlik” çıkışları, Danimarka ile müttefiki ABD arasında gerilimi tırmandırdı. Danimarka’nın önde gelen medya kuruluşlarından Berlingske, Danimarka ordusunun Grönland’a yönelik olası bir askeri müdahale durumunda, kimseden emir almadan derhal savunmaya geçebileceğini ortaya koyan tarihi bir kararı kamuoyuyla paylaştı.

“Savaş İlanı Beklenmeyecek”

İkinci Dünya Savaşı sonrası, 1952 yılında Danimarka ordusunun ani saldırılara hazırlıksız yakalanmaması için hazırlanan belgelere göre; Danimarka Silahlı Kuvvetleri, ulusal topraklara (Grönland dahil) yönelik bir saldırı durumunda resmi bir savaş ilanı ya da hükümet talimatı beklemeden silahlı karşılık verme yetkisine sahip.

Belgede yer alan en dikkat çekici detaylardan biri ise askerlerin emir komuta zincirine dair:

“Danimarka askerleri, düşman tarafından esir alınan veya herhangi bir şekilde etkisiz hale getirilen sivil ya da askeri yetkililerden gelen ‘ateş kes’ veya ‘teslim ol’ emirlerine uymamakla yükümlüdür.”

Trump: “Grönland Ulusal Güvenlik Meselesi”

ABD Başkanı Trump, Grönland’da Rusya ve Çin’in artan askeri ve ekonomik varlığına dikkat çekerek, adanın ABD’nin ulusal güvenliği açısından hayati bir konuma sahip olduğunu savunmuştu. Trump, ABD kontrolündeki bir Grönland’ın Avrupa Birliği’nin (AB) güvenliği için de gerekli olduğunu iddia ederek adanın statüsünün değişmesi yönündeki sinyalleri artırmıştı.

Grönland Egemenlik Devrini Reddetmişti

Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olan Grönland, daha önce ABD’den gelen satın alma veya egemenlik devri içeren tüm teklifleri “satılık değiliz” diyerek kesin bir dille reddetmişti. Ortaya çıkan bu askeri kararlar, Danimarka’nın sadece diplomatik olarak değil, askeri prosedür olarak da adanın egemenliğini koruma konusunda katı bir tutuma sahip olduğunu gösteriyor.